Công nghệ

Xuất khẩu thủy sản hơn 8,3 tỷ USD: Lạc quan trong… dè dặt

17/01/2018 Tác giả: Nguyễn Khắc Dzũng
Ngành thuỷ sản vừa làm lễ xuất khẩu lô hàng thuỷ sản đầu tiên năm 2018 với kỳ vọng mang về 8,5 tỷ USD so với con số kỷ lục hơn 8,3 tỷ của năm ngoái.

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cùng lãnh đạo VASEP và Tân Cảng Sài Gòn thực hiện nghi thức bấm nút XK lô hàng thủy sản đầu năm 2018

Ông Q., giám đốc doanh nghiệp xuất khẩu thuỷ hải sản ở TP.HCM kể ông vừa có hai tuần làm việc với khách hàng ở Đài Loan, Hong Kong để bàn kế hoạch mua bán tôm, cá tra cho năm 2018.

Sau khi làm việc với tám đối tác là nhà nhập khẩu lớn ở hai thị trường này, ông Q. nhận thấy nhu cầu đặt hàng của họ trong năm nay khá lớn, có thể làm không xuể, nhưng chỉ dừng lại ở dạng nguyên liệu. Nghĩa là, họ yêu cầu cung cấp tôm sơ chế cấp đông, cá tra chỉ cần phi lê hoặc cắt khúc, rồi cấp đông.

Giá xuất cơ bản sát với giá nguyên liệu nội địa chứ không cao hơn. Chưa dừng lại ở đó, ông Q. còn được đối tác cho địa chỉ văn phòng đại diện của họ tại TP.HCM. Liên hệ làm việc, ông Q. ngỡ ngàng, cho biết đó chỉ là những căn hộ, nhà dân được họ thuê vừa ở, vừa làm văn phòng.

“Đa số khách hàng Đài Loan, Hong Kong có văn phòng ở Việt Nam. Họ xuống trực tiếp vùng nuôi, mua nguyên liệu rồi thuê gia công ra sản phẩm thô để đưa về. Nếu mình có làm ăn với họ cũng chỉ là làm gia công hoặc làm dịch vụ xuất khẩu thuê cho họ mà thôi”, ông Q. nói.

Trong số 8,37 tỷ USD xuất khẩu thuỷ sản năm 2017, không loại trừ  phần lớn được xuất dưới dạng như ông Q. nêu, điều này đồng nghĩa lợi nhuận thực sự mà doanh nghiệp, người nuôi hưởng chẳng đáng bao nhiêu.

Ông Trần Văn Lĩnh, chủ tịch hội đồng quản trị kiêm CEO công ty cổ phần thuỷ sản và thương mại Thuận Phước bày tỏ lo ngại tình trạng bán thuỷ sản sang Trung Quốc “phi tiêu chuẩn” như thời gian qua, đang là rào cản nghiêm trọng cho sự nỗ lực nuôi trồng thuỷ sản sạch, có kiểm soát, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế mang tính bền vững của Việt Nam.

Theo ông Lĩnh, trong năm 2018, ngoài sức ép từ EU yêu cầu sản phẩm thuỷ hải sản xuất khẩu phải có nguồn gốc, rào cản thương mại ở thị trường Mỹ, cạnh tranh giá bán…, việc kiểm soát chất lượng hàng hoá xuất sang Trung Quốc là thách thức lớn.

Trong các nước Đông Nam Á, ông Lĩnh nói, Thái Lan cũng khá mạnh sản xuất tôm thẻ chân trắng, tuy nhiên, khách hàng EU lại kỳ vọng năm 2018 hoặc chậm nhất 2019, Việt Nam ký hiệp định thương mại với khối này, được hưởng thuế xuất khẩu thấp nên họ quay qua Việt Nam đặt hàng nhiều hơn để quen dần với thị trường.

Giá tôm xuất khẩu năm 2017 có thời điểm đạt trên 10 USD/kg. Đây được coi là mức đỉnh nhiều năm, ngoài nhu cầu từ EU còn có sự góp sức từ thị trường Trung Quốc. Với Trung Quốc, như cách ví von của ông Lĩnh: “Một thị trường được đánh giá là “phi thuỷ sản bất thành tiệc”, nên nhu cầu sử dụng tôm, cá tra trong bữa ăn gia đình và tiệc tùng lúc nào cũng lớn”.

“Giá thành nuôi tôm của Việt Nam vẫn cao hơn Ấn Độ từ 2 –3 USD/kg, nên chúng ta cứ xuất nguyên liệu thô, thiếu kiểm soát chất lượng sang Trung Quốc; mà không chế biến hàng giá trị gia tăng, chắc chắn sẽ thua, thu lời thấp”, ông Lĩnh khuyến cáo.

Theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản VN (VASEP), với trên 300 triệu USD kim ngạch xuất khẩu trong nửa cuối tháng 12 năm ngoái đã giúp xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2017 đạt trên 8,3 tỉ USD, tăng gần 19% so với năm 2016.

Đóng góp lớn nhất vào xuất khẩu thủy sản vẫn là mặt hàng tôm với mức tăng trưởng trên 21% với giá trị xuất khẩu đạt 3,8 tỉ USD.

Tiếp đến là mặt hàng cá tra đạt gần 1,8 tỉ USD, dù gặp khó khăn ở nhiều thị trường lớn nhưng tổng cộng vẫn tăng gần 4% so với năm ngoái.

Xuất khẩu cá ngừ và mực, bạch tuộc đều có khả năng chạm mức gần 600 triệu USD, tăng lần lượt 16% và 42% so với năm 2016.

Đáng chú ý trong xuất khẩu thủy sản năm 2017 là việc Trung Quốc đã vượt Mỹ trong top thị trường nhập khẩu cá tra và tôm của Việt Nam. Với mức tăng 37% trong năm 2017 và giá trị nhập khẩu lên đến 420 triệu USD, Trung Quốc đang dẫn đầu các thị trường mua cá tra, và là thị trường nhập khẩu tôm lớn thứ 3 sau EU và Nhật Bản với giá trị 677 triệu USD, tăng trên 60% so với năm 2016.

Theo đánh giá của VASEP, Trung Quốc sẽ tiếp tục là thị trường quan trọng và tiềm năng cho các doanh nghiệp thủy sản trong thời gian tới.

VASEP cũng dự báo xuất khẩu thủy sản năm 2018 sẽ đạt trên 8,5 tỉ USD.

Nguyễn Khắc Dzũng


  
@Copyright :  D&P Group

Tin liên quan